ZAWORY I GŁOWICE GRZEJNIKOWE

Budowa układu: Jakie są zawory przy kaloryferze?

Aby kaloryfer działał poprawnie, woda musi do niego wpłynąć, oddać ciepło do otoczenia, a następnie wypłynąć. Z tego powodu na każdym standardowym grzejniku instaluje się zestaw zaworów.

Jak rozpoznać, który zawór jest który w grzejniku?

Rozróżnienie ich jest bardzo proste:

• Zawór zasilający: To na nim zamontowane jest widoczne pokrętło (ręczne) lub duża głowica termostatyczna z cyframi. Tędy gorąca woda z kotła wpływa do grzejnika.
• Zawór powrotny: Znajduje się na rurze odprowadzającej ochłodzoną wodę z kaloryfera. Zazwyczaj nie ma na nim żadnego pokrętła – ukryty jest pod metalowym lub plastikowym kapturkiem, a reguluje się go kluczem imbusowym.

Podział armatury: Jakie są trzy rodzaje zaworów grzejnikowych?

W nowoczesnych instalacjach grzewczych stosuje się przede wszystkim trzy typy armatury grzejnikowej, z których każda pełni inną funkcję:

1. Zawory zasilające manualne (ręczne): Najprostsze modele. Działają jak zwykły kran – odkręcasz, by grzało mocniej, zakręcasz, by przestało. Wymagają ciągłej uwagi użytkownika.
2. Zawory zasilające termostatyczne (z głowicą): Inteligentne urządzenia, które automatycznie dawkują ilość gorącej wody w zależności od aktualnej temperatury w pomieszczeniu.
3. Zawory powrotne (odcinające): Służą do tzw. kryzowania (zbalansowania ciśnień w całej instalacji, by wszystkie kaloryfery grzały równo) oraz do całkowitego odcięcia grzejnika od sieci na czas remontu.

Czym się różni zawór termostatyczny od zwykłego?

To kluczowe pytanie, od którego zależą Twoje oszczędności. Zwykły zawór (ręczny) dostarcza wodę do grzejnika niezależnie od tego, czy w pokoju jest już gorąco – grzejnik będzie parzył tak długo, aż sam nie wstaniesz i go nie zakręcisz. Z kolei zawór termostatyczny współpracuje z głowicą. Wewnątrz głowicy znajduje się mieszek z cieczą, gazem lub woskiem, który rozszerza się pod wpływem ciepła w pokoju. Gdy pomieszczenie nagrzeje się do zadanej temperatury (np. 20°C), głowica samoczynnie wciśnie bolec (trzpień) w zaworze, zamykając dopływ gorącej wody. Kiedy pokój ostygnie – zawór sam się otworzy. To czysta oszczędność!

Eksploatacja i regulacja: Jak ustawić pokrętła na grzejniku?

Wiele osób popełnia błąd, traktując głowicę termostatyczną jak pedał gazu w samochodzie. Jak powinien być ustawiony zawór w grzejniku? Głowica ma zazwyczaj skalę od "śnieżynki" (*) do cyfry 5. Liczby te odpowiadają konkretnym temperaturom otoczenia, a nie "mocy" grzania kaloryfera:

• * (Śnieżynka): Ochrona przeciwzamrożeniowa (utrzymuje ok. 6-8°C). Używaj w garażach lub podczas długich wyjazdów zimą.
• 1 - 2: Temperatura ok. 12-16°C. Idealna na klatkę schodową, do wiatrołapu lub na noc do sypialni.
• 3: Optymalna temperatura pokojowa (ok. 20°C). To optymalne ustawienie dla większości pomieszczeń w domu (salon, jadalnia).
• 4 - 5: Temperatura ok. 24-28°C. Używaj głównie w łazienkach, gdzie potrzebny jest wyższy komfort cieplny.

Praktyczna porada: Jeśli w pokoju jest zimno, a masz ustawioną "3", odkręcenie głowicy na "5" nie sprawi, że pokój nagrzeje się szybciej. Kaloryfer i tak będzie grzał pełną mocą, ale na "5" po prostu nie wyłączy się po osiągnięciu 20 stopni, doprowadzając do przegrzania wnętrza.

Awarie instalacji: Co zrobić, gdy woda cieknie z zaworu grzejnika?

Wycieki przy kaloryferze to jedne z najczęstszych awarii w sezonie grzewczym. Co zrobić, gdy woda cieknie z zaworu grzejnika? Sposób postępowania zależy od miejsca nieszczelności:

• Cieknie spod nakrętki (na łączeniu zaworu z rurą lub grzejnikiem): Woda kapie z tzw. śrubunku. Często wystarczy wziąć odpowiedni klucz płaski (lub nastawny) i z wyczuciem dokręcić nakrętkę łączącą.
• Cieknie spod głowicy termostatycznej (z osi zaworu): Prawdopodobnie uszkodziło się uszczelnienie małego, metalowego trzpienia (bolca), który "chodzi" wewnątrz zaworu. W niektórych nowoczesnych zaworach (tzw. z wkładką zaworową) można wymienić sam dławik (małą nakrętkę z bolcem) bez spuszczania wody z instalacji. Zdejmij głowicę i sprawdź, czy woda sączy się bezpośrednio z bolca.
• Pęknięty korpus: Jeśli korpus mosiężnego zaworu pękł na skutek naprężeń lub mrozu, konieczna jest jego całkowita wymiana. Oznacza to zamknięcie wody w układzie, miejscowe zrzucenie ciśnienia (lub zamrożenie rury przez fachowca) i wkręcenie nowego, niezawodnego zaworu.